Gérard xứ Cremona tại Trường dịch thuật Toledo

Lên trang TLGD ngày 13-11-2017
C1

                                             Dịch thuật

Gérard xứ Cremona*
tại
Trường dịch thuật Toledo*

Bản tiếng Pháp: D. Jacquart
Bản tiếng Việt: Nguyễn Văn Khoa

 

Vì lòng yêu chuộng quyển Almagest* [của Klaudios Ptolemaios], thứ tình cảm mà ông không nhận thấy ở người La-tinh, Gerard xứ Cremona* tìm đến Toledo*. Nhìn thấy sự phong phú của bao sách vở viết bằng tiếng Ả Rập trong mỗi môn học, và đau xót vì sự khan hiếm sách học – mà ông biết rõ tới mức độ nào – ở người La-tinh, ông cảm thấy bị thôi thúc phải làm công việc phiên dịch, và quyết học tiếng Ả Rập. Tự tin vào vốn tri thức kép của mình về khoa học và ngôn ngữ (bởi vì, đúng như Ahmad ibn Yusuf* từng nói trong bức thư của ông ta Về tỷ số và tỷ lệ, một dịch giả giỏi còn phải có hiểu biết về ngành học lên quan nữa, ngoài một tri thức xuất sắc về ngôn ngữ – cả ngôn ngữ gốc lẫn ngôn ngữ đích), ông đã chuyển sang tiếng La-tinh tất cả những gì được viết bằng chữ Ả Rập, nhưng giống như khi băng qua những đồng cỏ xanh rì, kẻ chín chắn chỉ tết cho mình một vương miện bằng các thứ hoa đẹp nhất mà thôi, chứ không phải bằng mọi bông hoa. Và cứ như thế cho đến cuối đời, ông không ngừng trao truyền tới thế giới văn hóa La-tinh, như một kẻ kế thừa yêu quý, những cuốn sách mà ông cho là có giá trị[1] nhất trong nhiều lĩnh vực khác nhau, một cách rõ ràng và dễ hiểu nhất có thể.

Trường dịch thuật Toledo (tk XVII-XVIII)
 Autrement, Coll. Mémoires, n0 5,
Paris, 1991, tr. 185.


[1] Nghĩa là loại sách hữu ích cho sự tiến bộ của tư duy trong thế giới Tây phương Ki-tô giáo. Ở đây, Gerard xứ Crémona bỏ xa những người khác: ông là dịch giả của 87 quyển tất cả. NVK